Sự kiện

Lễ hiến tặng tư liệu Di sản Văn hóa phi vật thể của nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên

28 Tháng Mười Một 2019          27 lượt xem

Sáng ngày 23/11, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã tới dự Lễ hiến tặng tư liệu Di sản Văn hóa phi vật thể của nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên tặng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam.

Cùng dự buổi Lễ hiến tặng có Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện; các đại biểu đại diện các Cục, Vụ thuộc Bộ; các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu và tập thể cán bộ đang công tác tại Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam, các nghiên cứu sinh đang học tập, nghiên cứu tại Viện.

Và đặc biệt có sự tham dự của gia đình, bè bạn, đồng nghiệp của nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên.

Toàn cảnh buổi Lễ hiến tặng

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên sinh ra ở vùng đất Quảng Nam. Trải qua nhiều năm tìm tòi, nghiên cứu, với những nỗ lực không ngừng nghỉ, ông đã sưu tầm được kho dữ liệu lớn về văn hóa truyền thống Chăm và Raglai.

Về văn hóa Chăm, ông đã sưu tầm, phục dựng hầu hết các lễ hội Chăm; tất cả các bài bản của lễ nhạc gồm 75 bài trống Ginăng và 6 giai điệu kèn Saranai đã được sưu tầm và ký âm. Ông đã phát hiện ra bộ trống thêu loại nhỏ đi với 2 chiêng núm kèn ru hồn Saranai và trống lớn thân cây. Bộ nhạc cụ này chỉ xuất hiện trong 2 lễ hội nên rất ít người biết đến. Ông đã kết hợp giữa phát triển du lịch với bảo tồn di sản văn hóa dân tộc qua lễ hội Festival Thánh địa Mỹ Sơn Quảng Nam, đã được quốc tế thán phục khi phục dựng các lễ hội Chăm với cùng diễn xướng tổng hợp giữa hát lễ, nhạc lễ, múa lễ, tạo nên nét đặc sắc hiếm có. Ông đã sáng lập nên 03 đoàn nghệ thuật Chăm bán chuyên ở Ninh Thuận, Bình Thuận, Mỹ Sơn Quảng Nam, đưa văn hóa dân gian Chăm lên tầm vóc mới, sang trọng hơn, tinh luyện hơn.

Về văn hóa Raglai, lao động khoa học của ông gắn với 6 bộ sử thi đồ sộ, đặc biệt là bộ sử thi SaEa, có độ dài 37 cuộn băng cát-sét, mỗi cuộn 90 phút.

Ông đã ghi âm và ký âm được 150 bài gắn với chiêng mã la, khôi phục được những nhạc cụ đã mất như trống đất, chiềng nứa, kèn bầu, sarakel,… phục dựng được trang phục cổ truyền của người Raglai.

Không chỉ dừng lại ở vai trò của một nhà nghiên cứu, sưu tầm văn hóa dân gian, ông luôn trăn trở làm sao để ươm mầm cho cây văn hóa dân gian ra hoa kết trái. Vì vậy, ông đã vận động tài trợ từ các tổ chức địa phương và trung ương, thực hiện các tổ chức truyền dạy văn hóa dân gian không chỉ trong làng, xã mà cả trong dòng họ giúp cho nhiều thanh niên Chăm, Raglai trở thành các nghệ sĩ đàn hát không chuyên và chuyên nghiệp trong nhiều năm qua.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên được tăng nhiều huân, huy chương, giấy khen, bằng khen mà tiêu biểu là giải thưởng cao quý, giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật do chủ tịch nước tặng năm 2017.

Ngày hôm nay, nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Hải Liên quyết định hiến tặng toàn bộ công trình nghiên cứu hơn 30 năm qua về văn hóa Chăm và Raglai cho Viện VHNTQGVN với mong muốn nguồn tư liệu quý giá trên sẽ được gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị.

Tại buổi Lễ hiến tặng, Thủ tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc đã rất xúc động trước tình cảm, niềm đam mê và công sức nghiên cứu, sưu tầm, phục dựng di sản văn hóa dân gian của nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên. Thủ tướng phát biểu:Xuyên suốt chiều dài lịch sử, trải qua 4 ngàn năm văn hiến, văn hóa được coi là một sức mạnh nền tảng trong công cuộc xây dựng khối đoàn kết toàn dân ta, trong mọi tiến trình dựng nước và giữ nước. Trong đó, bản sắc văn hóa là một trong những yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc dân tộc. Dân tộc nào gìn giữ được một bản sắc của mình thì dân tộc đó mãi mãi trường tồn. Và đây không là việc dễ dàng, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa, công nghiệp hóa, đô thị hóa và hội nhập quốc tế. Vì vậy, phát huy các di sản văn hóa dân gian trong thời kỳ hiện đại không chỉ là bảo tồn cho đúng các giá trị nguyên bản mà còn phải phát triển thêm các giá trị tốt đẹp để làm phong phú đời sống tinh thần của dân tộc”.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại buổi lễ

Thủ tướng khẳng định, nước Việt Nam có 54 dân tộc anh em, với văn hóa đoàn kết, với sự đa dạng và phong phú về văn hóa dân gian. Đây là một tài sản vô cùng quý giá, đại diện tâm hồn, cốt cách, bản sắc và biểu trưng của mỗi dân tộc. Vì vậy, hoạt động bảo tồn và làm giàu kho tàng văn hóa Việt Nam phải được bắt đầu từ bảo tồn và làm giàu văn hóa dân gian của tất cả các dân tộc anh em trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Thay mặt Chính phủ, Thủ Tướng biểu dương và đánh giá cao những tâm huyết, đóng góp to lớn của nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên cho sự nghiệp làm giàu kho tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam. Việc hiến tặng công trình tâm huyết và cũng là gia sản lớn nhất trong cuộc đời của nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên cho Nhà nước để phục vụ đông đảo nhân dân, là thể hiện cụ thể và sống động nhất của tình yêu quê hương đất nước.

Cũng tại buổi lễ, Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai một số nội dung sau:

Một là: Ngôn ngữ, chữ viết là cội nguồn, là cốt tủy văn hóa của một dân tộc. Vì vậy, muốn giữ được cốt tủy dân tộc, bảo tồn được văn hóa các dân tộc thiểu số, chúng ta phải giữ gìn, bảo tồn được chữ viết của đồng bào.

Hai là: Tổng hợp thống kê, báo cáo và đề xuất chi tiết các giá trị văn hóa dân gian cần được bảo tồn, duy trì và phát triển, đồng thời đề ra được những hành động cụ thể để thực hiện.

Ba là: Lựa chọn được những giá trị văn hóa nền tảng chung của các dân tộc anh em để phát huy. Phải tập trung nghiên cứu để chỉ ra được đâu là những yếu tố văn hóa tạo được sức mạnh tập thể, đại đoàn kết và tinh thần tự cường, vượt lên chính mình và thách thức để cùng xây dựng một xã hội thịnh vượng, kỷ cương, dân giàu, nước mạnh.

Bốn là: Cần quan tâm sát sao đến việc sưu tầm và làm giàu kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam. Kết hợp giữa phát triển du lịch với bảo tồn di sản văn hóa dân tộc, văn hóa dân gian thông qua các lễ hội truyền thống, các hoạt động du lịch cộng đồng. Chúng ta cần tìm ra và phát huy những giá trị kinh tế và giá trị văn hóa trong văn hóa dân gian. Phải biến văn hóa trở thành nguồn lực tạo sinh kế cho người dân. Đây là vai trò của công tác quản lý nhà nước về văn hóa. Đồng thời, có chính sách ghi nhận, tôn vinh xứng đáng với các cá nhân, tổ chức tài trợ, tham gia vào công tác bảo tồn di sản văn hóa dân gian nói riêng, văn hóa dân tộc Việt Nam nói chung.

Năm là: Bên cạnh đầu tư từ ngân sách nhà nước, cần tìm cách đẩy mạnh thu hút đầu tư nguồn lực xã hội vào văn hóa để khai thác, phát huy những tiềm năng và sức mạnh của văn hóa nước ta. Đặc biệt phải có cách thu hút sự quan tâm của người dân và doanh nghiệp trong việc khôi phục nhiều làng nghề thủ công truyền thống đang dần mai một và có nguy cơ biến mất; hồi sinh những bản làng đặc sắc về văn hóa, kiến trúc và sinh thái, những lễ hội và ẩm thực dân gian, trò chơi dân gian, các giá trị văn hóa nghệ thuật cổ xưa,…

Sáu là: Rà soát các khung pháp lý, nghiên cứu xây dựng cơ chế liên quan để xây dựng một ngành công nghiệp văn hóa có bản sắc, có tính cạnh tranh cao, có khả năng thúc đẩy các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc ta. 

Nguyên Viện trưởng Viện VHNTQG Việt Nam, GS.TSKH Tô Ngọc Thanh phát biểu tại buổi lễ

Với nhiều năm làm công tác nghiên cứu và công tác quản lý văn hóa, nguyên Viện trưởng Viện VHNTQGVN, GS.TSKH Tô Ngọc Thanh đã phát biểu, đồng chí Nguyễn Hải Liên đã trải qua những năm tháng gian khổ chống Mỹ nhưng với niềm đam mê, tình yêu quê hương đất nước, đồng chí đã cống hiến cho công việc sưu tầm, nghiên cứu, giải mã, bảo vệ những đặc trưng của văn hóa Chăm và Raglai. Đồng chí Nguyễn Hải Liên đã tìm ra nét sáng, tư liệu lịch sử của dân tộc Chăm và Raglai. Ngày hôm nay, đồng chí chuyển giao cho Viện VHNTQGVN kho tàng dữ liệu cực kỳ đồ sộ, là toàn bộ tấm lòng, công sức của 30 năm tìm tòi, nghiên cứu. Đây là tấm gương để những người làm công tác khoa học, nghiên cứu noi theo.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên phát biểu tại buổi lễ

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên rất xúc động và cảm tạ tấm lòng nồng hậu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL Nguyễn Ngọc Thiện, các vị đại biểu đã thành tâm đến với di sản văn hóa của dân tộc, đến với buổi lễ hôm nay. Nhà nghiên cứu Hải Liên phát biểu: “Tôi xin gửi lại Hà Nội toàn bộ dữ liệu di sản văn hóa phi vật thể Chăm và Raglai. Đây là kết quả hơn 30 năm sưu tầm nghiên cứu của tôi… Hôm nay trở về HN như chuyến hành trình trở về di sản, hồn cốt cha ông. Sau 70 năm hoạt động cách mạng, tôi vẫn một lòng thủy chung không lùi bước với nước nhà…”.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên trao tặng kho tàng tư liệu Di sản Văn hóa phi vật thể đồ sộ, là toàn bộ tấm lòng, công sức của 30 năm tìm tòi, nghiên cứu cho Viện VHNTQG Việt Nam

Vinh dự tiếp nhận toàn bộ gia tài, tư liệu di sản văn hóa phi vật thể vô giá do nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên hiến tặng, thay mặt lãnh đạo và cán bộ Viện VHNTQG Việt Nam, Viện trưởng Bùi Hoài Sơn đã bày tỏ lòng biết ơn và tri ân sâu sắc tới nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên, ông đã tin tưởng, hiến tặng toàn bộ tâm huyết của cả cuộc đời cho Viện VHNTQG Việt Nam.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện VHNTQG Việt Nam phát biểu tại buổi lễ

Viện trưởng Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh, phát biểu của Thủ tướng đã truyền cảm hứng cho các cán bộ đang làm công tác văn hóa. Sự hiện diện của Thủ tướng trong Lễ hiến tặng tư liệu Di sản Văn hóa Phi vật thể của nhà nghiên cứu Văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên tặng Viện VHNTQG Việt Nam và đặc biệt hôm nay cũng là ngày Di sản Văn hóa Việt Nam, càng thấy rằng lãnh đạo Đảng và Chính phủ luôn quan tâm tới sự phát triển văn hóa. Đây là những thông điệp rõ ràng nhất về mong muốn giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc, tạo hành trang cho dân tộc vững bước tiến đến tương lai…

Viện VHNTQG Việt Nam hiểu rằng, vinh dự càng lớn trách nhiệm càng nhiều. Viện sẽ tiếp tục cố gắng hết sức, nỗ lực trong việc tư vấn chính sách giữ gìn giá trị di sản văn hóa và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Văn hóa.

Nhân dịp này Viện trưởng Bùi Hoài Sơn thay mặt tập thể cán bộ Viện VHNTQG Việt Nam bày tỏ lòng tri ân tới nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên và gia đình, gửi tới Thủ tướng và các vị khách quý lời chúc sức khỏe bình an và hạnh phúc!

Một số hình ảnh trong Lễ hiến tặng tư liệu di sản văn hóa phi vật thể của nhà nghiên cứu Văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên tặng Viện VHNTQG Việt Nam:

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tặng hoa, quà tới gia đình nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên.

Viện trưởng Viện VHNTQG Việt Nam, PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhận hoa và quà từ Thủ tướng Chính phủ

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chụp ảnh lưu niệm với đại gia đình nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hải Liên.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chụp ảnh lưu niệm với tập thể cán bộ Viện VHNTQG Việt Nam.

Lã Lương

ẤN PHẨM

Giới thiệu ấn phẩm sách và tạp chí hàng năm

Thông tin website

TRANG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
+ Cơ quan chủ quản: Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam.
+ Giấy phép số 348/GPSĐBS-TTĐT do Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 09/07/2015
+ Người chịu trách nhiệm chính: PGS.TS. Bùi Hoài Sơn.

Địa chỉ: 32 phố Hào Nam - quận Đống Đa - Hà Nội.
Điện thoại: (84-24) 38569162 - (84-24) 35111095.     Fax: (84-24) 35116415.
Email: info@vicas.org.vn
Website: http://vicas.org.vn

Ghi rõ nguồn "VICAS" khi phát hành lại thông tin từ website này.