Tin tức nghiên cứu

Hội thảo khoa học quốc gia “Áo dài Việt Nam: Nhận diện, tập quán, giá trị và bản sắc”

01 Tháng Bảy 2020          367 lượt xem

Sáng ngày 26/06/2020, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam số 36 phố Lý Thường Kiệt, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Áo dài Việt Nam: Nhận diện, tập quán, giá trị và bản sắc”.

Quang cảnh Hội thảo Áo dài Việt Nam

Tham dự Hội thảo có TS. Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; TS. Bùi Thị Hòa, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam và các nhà nghiên cứu, quản lý di sản văn hóa, nhà thiết kế thời trang, nhà may, nghệ nhân làm áo dài... cùng nhiều đại biểu đến từ các cơ quan Bộ, ban ngành, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các cộng đồng, địa phương.

Trang phục áo dài lâu nay được coi là một biểu tượng trang phục của người Việt Nam hàm chứa những giá trị lịch sử văn hóa, xã hội và nghệ thuật độc đáo. Trải qua thời gian, trang phục áo dài đã đi vào đời sống của người dân Việt Nam, là nguồn cảm hứng để các văn nghệ sĩ sáng tác nên những tác phẩm hội họa, thi ca, âm nhạc, văn chương, thời trang, đồng thời cũng là thông điệp thể hiện bản sắc văn hóa của người Việt Nam. Áo dài nữ là trang phục tôn vinh vẻ kín đáo, dịu dàng làm toát lên nét duyên dáng, thanh lịch của người con gái. Áo dài nam là trang phục mang nét trang trọng, nghiêm cẩn, tạo nên tính cách, phong thái của người đàn ông.

Trang phục áo dài, văn hóa mặc áo dài là nét văn hóa sống động, đại diện cho văn hóa Việt Nam cần được bảo vệ và phát huy giá trị trong xã hội đương đại. Nét đặc trưng của Áo dài được thể hiện ở tính phổ cập trong đời sống xã hội, trong các tầng lớp nhân dân: từ nhà giáo, học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng, các diễn viên, nghệ sĩ… Áo dài Việt Nam có thể sử dụng cả với tư cách lễ phục và thường phục. Người dân có thể mặc áo dài trong nhiều không gian, thời gian, sự kiện khác nhau như đi học, đi làm, đi chơi, dự tiệc, đi lễ, diện trong các dịp Tết cổ truyền của dân tộc… Bên cạnh đó, trang phục áo dài là sản phẩm mang tính xã hội cao. Áo dài chính là thành quả lao động của các nghệ nhân, những người sáng tạo, thiết kế và làm nên chúng qua nhiều khâu, công đoạn như: trồng dâu, nuôi tằm dệt lụa, may đo, thêu vẽ các hoa văn trang trí, kết hợp với các ý tượng sáng tác đều phản ánh vẻ đẹp, bộc lộ tâm hồn, tính cách và nhân sinh quan của người Việt Nam. Áo dài Việt Nam không đơn thuần chỉ là một loại trang phục dân tộc, nó còn chứa đựng cả một bề dầy lịch sử, truyền thống văn hóa, tính triết lý, quan niệm thẩm mỹ nghệ thuật, ý thức và tinh thần dân tộc của người Việt Nam.

Dù nhà nước Việt Nam chưa ban hành một văn bản luật chính thức nào khẳng định Áo dài là “quốc phục” Việt Nam, tuy nhiên từ lâu, Áo dài đã được đa số nhân dân mặc định là “Áo dài dân tộc” hay “Trang phục truyền thống của người Việt Nam”. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, việc bảo vệ phát huy giá trị trang phục áo dài là một công việc vô cùng cần thiết và cấp bách đối với các cơ quan quản lý, đối với cộng đồng và các nghệ nhân. Chính vì vậy, để nhận diện, đánh giá đầy đủ về những khía cạnh lịch sử, tập quán sử dụng, chức năng, giá trị văn hóa, xã hội, nghệ thuật và bản sắc văn hóa của Áo dài Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam đã chỉ đạo Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam phối hợp cùng Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc gia “Áo dài Việt Nam: Nhận diện, tập quán, giá trị và bản sắc”.

Phát biểu tại hội thảo, TS. Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh, việc tổ chức hội thảo khoa học quốc gia “Áo dài Việt Nam: Nhận diện, tập quán, giá trị và bản sắc” có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức của mỗi người dân về giá trị của trang phục áo dài, đồng thời quảng bá Áo dài – một biểu tượng tôn vinh vẻ đẹp và tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam ra thế giới. Việc nhận diện chính xác những giá trị và nội hàm di sản văn hóa phi vật thể này, một mặt sẽ giúp cho việc xây dựng thành công hồ sơ trang phục áo dài Việt Nam đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và tiến tới đệ trình ghi danh tại danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại theo tiêu chí của UNESCO; mặt khác việc nghiên cứu báo cáo các vấn đề liên quan đến di sản này cũng giúp chúng ta có được giải pháp quản lý, bảo vệ phù hợp, đảm bảo sức sống của Áo dài theo tinh thần công ước năm 2003 của UNESCO và luật di sản văn hóa của nhà nước Việt Nam.

Tại hội thảo, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam phát biểu, Áo dài Việt Nam đang cho thấy sức sống mạnh mẽ, vượt qua nhiều thử thách để bảo lưu các giá trị truyền thống tốt đẹp, tôn vinh người phụ nữ và hướng tới trở thành một biểu tượng của văn hóa Việt Nam thời hiện đại, là đại diện cho văn hóa Việt Nam, bản sắc dân tộc Việt Nam ra thế giới. PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho biết: “Nhiều người nước ngoài khi được hỏi đều thừa nhận Áo dài chính là trang phục có tính biểu tượng gắn liền với người phụ nữ Việt Nam và là niềm tự hào của người dân Việt Nam trên khắp thế giới. Nó cũng là một sáng tạo văn hóa nghệ thuật đóng góp vào kho tàng của nhân loại…”

Hội thảo chia thành 4 tiểu ban

Hội thảo đã nhận được 44 bài tham luận của 47 tác giả là các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, các chuyên gia thời trang đến từ các đơn vị: Sở VHTTDL TP.HCM, Hội liên hiệp Phụ nữ TP.HCM, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế, Viện VHNTQGVN, Viện Sân khấu – Đại học Sân khấu Điện ảnh, Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Đại học Mỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh, Trường cao đẳng trang trí Mỹ thuật Đồng Nai, Đại học Bách khoa Hà Nội… và các tác giả đến từ các làng nghề may áo dài, cơ sở thiết kế áo dài, nhà may thời trang uy tín trong nước. Do thời gian có hạn, để nhiều nhà nghiên cứu có cơ hội trình bày tham luận và trao đổi quan điểm, Ban tổ chức Hội thảo đã chia Hội thảo thành 4 tiểu ban. Các đại biểu đã tập trung thảo luận và làm rõ một số nội dung cơ bản như sau:  

Một là, Lịch sử phát triển Áo dài Việt Nam

Hai là, Giá trị lịch sử, nghệ thuật, văn hóa, xã hội của Áo dài Việt Nam; Bản sắc văn hóa và biểu tượng của Áo dài Việt Nam và những tập quán liên quan đến trang phục áo dài Việt Nam

Ba là, Nghiên cứu về sự đa dạng, thay đổi kiểu cách, thiết kế và cắt may áo dài; cộng đồng của trang phục áo dài: làng nghề may áo dài, nghệ nhân, nhà thiết kế thời trang, nhà may, những người liên quan đến trình diễn thời trang, quảng bá áo dài…

Bốn là, Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Áo dài Việt Nam

Các đại biểu trình bày tham luận tại hội thảo.

Tổng kết hội thảo, PGS.TS Bùi Hoài Sơn – Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam cho biết, việc tổ chức hội thảo là hoạt động vừa có ý nghĩa khoa học, vừa có giá trị thực tiễn sâu sắc, là diễn đàn để các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý văn hóa nghệ thuật, các nghệ nhân, các nhà thiết kế thời trang, nhà sản xuất, đại diện cộng đồng có thể trao đổi, học hỏi kinh nghiệm, chia sẻ các vấn đề về bảo vệ và phát huy giá trị trang phục áo dài trong mọi mặt của đời sống.

Các bài trình bày và thảo luận ở Hội thảo đã đưa ra những vấn đề khoa học quan trọng về nghiên cứu di sản áo dài, văn hóa mặc áo dài của người Việt. Các tham luận đã đưa ra các đề xuất giải pháp thiết thực nhằm nâng cao trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị áo dài cũng như hoàn thiện hệ thống chính sách, đẩy mạnh nghiên cứu, quảng bá áo dài; Đặc biệt đưa áo dài tham gia như một lĩnh vực của ngành công nghiệp văn hóa, sáng tạo, tạo môi trường không gian văn hóa áo dài, tôn vinh áo dài; Tiếp tục công bố công trình nghiên cứu về áo dài để nhiều người biết đến.

Thay mặt Ban tổ chức, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cảm ơn Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, các nhà khoa học, các nhà quản lý, các nghệ nhân… và toàn thể đai biểu đã đến tham gia Hội thảo, đóng góp trí tuệ, tâm huyết, và tình yêu đối với di sản văn hóa Áo dài góp phần thành công tốt đẹp của Hội thảo./.

Tin, ảnh: Lã Lương

ẤN PHẨM

Giới thiệu ấn phẩm sách và tạp chí hàng năm

Thông tin website

TRANG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
+ Cơ quan chủ quản: Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam.
+ Giấy phép số 348/GPSĐBS-TTĐT do Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 09/07/2015
+ Người chịu trách nhiệm chính: PGS.TS. Bùi Hoài Sơn.

Địa chỉ: 32 phố Hào Nam - quận Đống Đa - Hà Nội.
Điện thoại: (84-24) 38569162 - (84-24) 35111095.     Fax: (84-24) 35116415.
Email: info@vicas.org.vn
Website: http://vicas.org.vn

Ghi rõ nguồn "VICAS" khi phát hành lại thông tin từ website này.