Sự kiện

Số hóa văn hóa nghệ thuật – Bài học từ thế giới

25 Tháng Năm 2021          154 lượt xem

Là xu hướng chung trên toàn cầu và ít nhiều đã có những thành tựu ở nhiều quốc gia trên thế giới, số hóa không chỉ là câu chuyện của riêng lĩnh vực văn hóa nghệ thuật.

Hơn một năm trước, khi dịch bệnh Covid 19 trở thành nỗi kinh hoàng trên toàn thế giới, những điều bình thường đều trở nên xa xỉ. Hạn chế tụ tập đông người. Hàng loạt các rạp hát, rạp chiếu phim, bảo tàng đóng cửa. Các triển lãm nghệ thuật bị hoãn vô thời hạn. Nhưng cũng chính trong thời điểm đó, thói quen thưởng thức văn hóa nghệ thuật cũng có những bước chuyển bất ngờ với sự hỗ trợ của công nghệ. Một nhóm các diễn viên người Hungary đã thiết lập “Nhà hát cách ly đầu tiên”, phát trực tiếp các vở kịch tới người xem qua mạng xã hội Facebook. 17 nhạc công thuộc Dàn nhạc giao hưởng Phiharmonic Rotterdam ở Hà Lan đã biểu diễn trực tuyến tại nhà riêng, tạo ra một bản giao hưởng hết sức thú vị, thu hút hơn nửa triệu người theo dõi.

Triển lãm tranh "Lặng yên rực rỡ"

Triển lãm tranh "Lặng yên rực rỡ"

Trong thời đại 4.0, khi trí tuệ nhân tạo đã lấn sân sang lĩnh vực sáng tạo văn chương, thì số hóa đã trở thành nhu cầu tất yếu trong nhiều lĩnh vực. Văn hóa nghệ thuật cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, trong khi mô hình “Nhà hát cách ly” hay “Dàn giao hưởng tại nhà” có phần mới mẻ, thì trong lĩnh vực bảo tàng, quá trình số hóa diễn ra mạnh mẽ hơn. Hình thức số hóa cũng rất đa dạng, trước hết là từ việc bổ sung thông tin, giúp người xem dễ dàng tra cứu và thưởng thức tác phẩm.

Để người xem có cảm nhận về màu vàng như là thời kì Van Gogh mới vẽ thì bảo tàng đã dùng kĩ thuật số để cho người xem xem lại một số hình ảnh về bức “Hoa hướng dương” của Van Gogh ngày xưa. Hoặc một bảo tàng mình xem ở Nhật thì họ giới thiệu rất nhiều bộ sưu tập. Người xem có thể nhấn vào một hình ảnh bất kì. Sau đó, những thông tin về tác phẩm sẽ hiện ra rất nhanh chóng dễ dàng”. 

Ở một quốc gia gần gũi hơn với chúng ta là Hàn Quốc, quá trình số hóa văn hóa nghệ thuật cũng diễn ra nhanh chóng. Theo TS. Nghiêm Thị Thu Hương, nguyên Trưởng khoa tiếng Hàn, Đại học Hà Nội, việc số hóa đã khiến trải nghiệm tham quan bảo tàng ở xứ sở kim chi trở nên ấn tượng, thậm chí rất dễ… gây nghiện: “Tôi nghĩ về mặt âm thanh ấy, họ xử lí rất triệt để cơ hội gọi là cá nhân hóa trong việc trải nghiệm.

Ví dụ như bạn đến bảo tàng, bạn có thể sẽ được cấp ngay một tai nghe và một điều khiển. Đối với mỗi tác phẩm trưng bày trong đấy, họ sẽ đánh số. Bạn chỉ cần đi vào không gian của tác phẩm, tai nghe sẽ tự động bắt sóng và phát hướng dẫn liên quan bằng kênh ngôn ngữ mà bạn chọn. Về mặt hình ảnh, nếu như với một tác phẩm bình thường trong bảo tàng, bạn có thể chỉ nhìn thấy ở một góc độ hoặc tối đa là ở ba cạnh thì ở Hàn Quốc, cùng một sản phẩm đấy, họ lại có một clip, giúp bạn có thể nhìn thấy sản phẩm trưng bày ở tất cả các khía cạnh và dưới nhiều mức độ ánh sáng khác nhau.” 

Một phòng trưng bày số hóa ở Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc - Ảnh: icom-aspac.mini.icom.museum.

Một phòng trưng bày số hóa ở Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc - Ảnh: icom-aspac.mini.icom.museum.

Việc ứng dụng công nghệ 3D ở các bảo tàng quả thực đã làm phong phú trải nghiệm của du khách. Theo cách thức truyền thống, khách tham quan chủ yếu phải dựa vào trí tưởng tượng của bản thân vì không được chạm vào hoặc dùng thử các hiện vật trưng bày. Trong khi đó, với trải nghiệm 3D, các hiện vật, sự kiện lịch sử có thể “sống dậy” trong môi trường số hóa. Nhà báo Eva-Maria Verfürth trong bài Coding da Vinci – Số hóa văn hóa đã nhắc tới Hackathon – Coding da Vinci – hoạt động phát triển phần mềm trong lĩnh vực văn hóa ở Đức.

Trong vòng sáu tuần lễ, các cơ quan, tổ chức văn hóa và chuyên gia kĩ thuật từ những lĩnh vực văn hóa khác nhau đã tập trung lại, nhằm tìm kiếm ý tưởng mới để văn hóa có thể lan tỏa trong thời đại số. Dự án đã có những kết quả đáng nể như ứng dụng phục dựng Bức tường Berlin khiến bất kì ai đi dạo trong thành phố này cũng có thể nhìn thấy trên màn hình vị trí trước kia của bức tường. Hoặc trải nghiệm trang phục của các thế kỉ trước thông qua công nghệ thực tế ảo (VR)… Chính những làn sóng đổi thay mạnh mẽ từ thế giới đã khiến những nhà quản lí văn hóa ở nước ta không thể ngồi yên.

Mô hình số hóa của chùa Gyeongcheon, Hàn Quốc. 

Mô hình số hóa của chùa Gyeongcheon, Hàn Quốc. 

Số hóa để mở, số hóa để đa dạng trải nghiệm cho khán thính giả… Chắc chắn, những ích lợi của số hóa là không thể nghi ngờ trong bất kì một lĩnh vực nào. Cánh cửa mở ra thế giới khi bàn về vấn đề này có thể sẽ khiến nhiều người trầm trồ ngưỡng mộ, nhưng cũng sẽ để lại nhiều băn khoăn cho những người trong cuộc khi nền tảng công nghệ ở nước ta còn chưa đạt như mức kì vọng./.

Theo: VOV.vn 

ẤN PHẨM

Giới thiệu ấn phẩm sách và tạp chí hàng năm

Thông tin website

TRANG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
+ Cơ quan chủ quản: Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam.
+ Giấy phép số 348/GPSĐBS-TTĐT do Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 09/07/2015
+ Người chịu trách nhiệm chính: PGS.TS. Bùi Hoài Sơn.

Địa chỉ: 32 phố Hào Nam - quận Đống Đa - Hà Nội.
Điện thoại: (84-24) 38569162 - (84-24) 35111095.     Fax: (84-24) 35116415.
Email: info@vicas.org.vn
Website: http://vicas.org.vn

Ghi rõ nguồn "VICAS" khi phát hành lại thông tin từ website này.