Sự kiện

BÀI PHÁT BIỂU CỦA THỦ TƯỚNG NGUYỄN XUÂN PHÚC TẠI VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM NHÂN NGÀY DI SẢN VĂN HÓA VÀ LỄ HIẾN TẶNG TƯ LIỆU DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ CỦA NHÀ NGHIÊN CỨU NGUYỄN HẢI LIÊN

28 Tháng Mười Một 2019          43 lượt xem

Thưa anh Nguyễn Hải Liên,

Thưa các đồng chí lãnh đạo các Bộ, ngành, và Thành phố Hà Nội,

Thưa tất cả các đồng chí,

1. Xuyên suốt chiều dài lịch sử, trải qua 4 ngàn năm văn hiến, văn hóa được coi là một sức mạnh nền tảng trong công cuộc xây dựng khối đoàn kết toàn dân ta, trong mọi tiến trình dựng nước và giữ nước. Trong đó, bản sắc văn hóa là một trong những yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc dân tộc. Dân tộc nào gìn giữ được một bản sắc của mình thì dân tộc đó mãi mãi trường tồn. Và đây không là việc dễ dàng, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa, công nghiệp hóa, đô thị hóa và hội nhập quốc tế. Vì vậy, phát huy các di sản văn hóa dân gian trong thời kỳ hiện đại không chỉ là bảo tồn cho đúng các giá trị nguyên bản mà còn phải phát triển thêm các giá trị tốt đẹp để làm phong phú đời sống tinh thần của dân tộc.

Thưa các quý vị, 

Văn hóa không phải là thứ được sản xuất trong 1 ngày, nó được kết tụ và bồi lắng như thạch nhũ, hạt ngọc trai, trải qua suốt chiều dài lịch sử của cả dân tộc. Sự ra đời và định hình của văn hóa dân gian ở những giai đoạn sớm nhất của lịch sử dân tộc đã hình thành quan điểm cho rằng văn hóa dân gian là “văn hóa gốc”, là cội nguồn, sản sinh và nuôi dưỡng các hình thức của văn hóa dân tộc. Văn hóa dân gian còn là văn hóa của quần chúng lao động, mang tính bản địa, tính nội sinh cao. Trải qua hàng nghìn năm, ông cha ta đã để lại một kho tàng văn hóa dân gian đồ sộ với ca dao, hò vè; tín ngưỡng dân gian, lễ hội, các loại hình diễn xướng dân gian (múa rối, ca trù, trống quân, hát xẩm...), các nghề thủ công truyền thống..., cùng với các di sản văn hóa vật thể độc đáo khác trở thành tài sản, hình thành nên bản sắc văn hóa độc đáo của nước ta. 

2. Việt Nam ta có 54 dân tộc anh em, với văn hóa đoàn kết, với sự đa dạng và phong phú về văn hóa dân gian. Đây là một tài sản vô cùng quý giá, đại diện tâm hồn, cốt cách, bản sắc và biểu trưng của mỗi dân tộc. Vì vậy, hoạt động bảo tồn và làm giàu kho tàng văn hóa Việt Nam phải được bắt đầu từ bảo tồn và làm giàu văn hóa dân gian của tất cả các dân tộc anh em trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

3. Cùng với dòng chảy của thời gian, trong công tác nghiên cứu, sưu tầm và ngăn chặn sự mai một của di sản văn hóa dân tộc, chúng ta cùng có mặt tại đây để ghi nhận thành quả lao động của Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Hải Liên - Người đã dành cả cuộc đời miệt mài, đam mê, sáng tạo không ngừng nghỉ với các công trình nghiên cứu văn hóa dân tộc, nhất là về văn hóa Chăm và Raglai.

4. Sinh ra và lớn lên ở tỉnh Quảng Nam - vùng đất giàu bản sắc văn hóa đã nuôi dưỡng niềm đam mê và đã đưa ông trở thành nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ thuật dân gian về sau này. Bác Nguyễn Hải Liên (Nguyên Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Thuận, Chủ tịch Hội Văn hóa dân gian Ninh Thuận) sẽ hiến tặng toàn bộ công trình sưu tầm, nghiên cứu của mình trong hơn 30 năm về văn hóa phi vật thể Chăm, Raglai. Đó là nguồn tư liệu khổng lồ, rất đặc sắc, phong phú và quý hiếm về Văn hóa dân gian mà bác Hải Liên đã dành cả cuộc đời nghiên cứu, sưu tầm với một tình yêu cháy bỏng, với nỗi trăn trở khôn nguôi về việc lưu giữ hồn cốt của dân tộc cho muôn đời.

5. Thay mặt Chính phủ, tôi biểu dương và đánh giá cao những tâm huyết, đóng góp to lớn của nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên cho sự nghiệp làm giàu kho tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam. Trong thời đại ngày nay, đáng sợ hơn cả mọi sự xâm lăng, đó là xâm lăng văn hóa, đó là mất gốc. Việc hiến tặng công trình tâm huyết và cũng là gia sản lớn nhất trong cuộc đời của đồng chí Hải Liên cho Nhà nước để phục vụ đông đảo nhân dân, là thể hiện cụ thể và sống động nhất của tình yêu quê hương đất nước luôn tràn ngập và rực cháy trong anh. Thủ tướng Chính phủ cam kết với đồng chí Hải Liên, công trình tâm huyết này sẽ tiếp tục được đầu tư bảo tồn, phát triển, phổ biến và diễn xướng một cách thích đáng trong nhân dân.

6.Thưa các đồng chí và các bạn, 

7. Sự đa dạng, phong phú, đặc sắc về văn hóa không chỉ là lợi thế cho ngành du lịch (đứng ở góc độ nào đó nó chính là “thương hiệu”, là giá trị và hình ảnh của đất nước chúng ta trong con mắt bạn bè quốc tế mà bấy lâu nay chúng ta còn chưa quan tâm, đầu tư và phát triển đúng cách), đây còn là đòn bẩy quan trọng cho đoàn kết, kết nối và thu hút nguồn lực của đất nước ta. Bạn bè quốc tế đánh giá cao văn hóa vật thể cũng như phi vật thể của Việt Nam. Chúng ta có nhiều di sản văn hóa được UNESCO công nhận, đặc biệt là tâm hồn, bản sắc của người Việt, các khía cạnh về đời sống văn hóa. Khi mỗi dân tộc càng đạt tới tầm cao của nền văn minh phổ quát của nhân loại, thì họ càng tự hào dân tộc mình đã đóng góp được gì về mặt văn hóa cho kho tàng văn hóa nhân loại.

8. Nhân sự kiện này, tôi cũng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai một số nội dung sau:

- Ngôn ngữ, chữ viết là cội nguồn, là cốt tủy văn hóa của một dân tộc. Vì vậy, muốn giữ được cốt tủy dân tộc, bảo tồn được văn hóa các dân tộc thiểu số, chúng ta phải giữ gìn, bảo tồn được chữ viết của đồng bào.

- Tổng hợp thống kê, báo cáo và đề xuất chi tiết các giá trị văn hóa dân gian cần được bảo tồn, duy trì và phát triển, đồng thời đề ra được những hành động cụ thể để thực hiện.

- Lựa chọn được những giá trị văn hóa nền tảng chung của các dân tộc anh em để phát huy. Phải tập trung nghiên cứu để chỉ ra được đâu là những yếu tố văn hóa tạo được sức mạnh tập thể, đại đoàn kết và tinh thần tự cường, vượt lên chính mình và thách thức để cùng xây dựng một xã hội thịnh vượng, kỷ cương, dân giàu, nước mạnh.

-  Cần quan tâm sát sao đến việc sưu tầm và làm giàu kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam. Kết hợp giữa phát triển du lịch với bảo tồn di sản văn hóa dân tộc, văn hóa dân gian thông qua các lễ hội truyền thống, các hoạt động du lịch cộng đồng. Chúng ta cần tìm ra và phát huy những giá trị kinh tế và giá trị văn hóa trong văn hóa dân gian. Phải biến văn hóa trở thành nguồn lực tạo sinh kế cho người dân. Đây là vai trò của công tác quản lý nhà nước về văn hóa. Đồng thời, có chính sách ghi nhận, tôn vinh xứng đáng với các cá nhân, tổ chức tài trợ, tham gia vào công tác bảo tồn di sản văn hóa dân gian nói riêng, văn hóa dân tộc Việt Nam nói chung.

- Bên cạnh đầu tư từ ngân sách nhà nước, cần tìm cách đẩy mạnh thu hút đầu tư nguồn lực xã hội vào văn hóa để khai thác, phát huy những tiềm năng và sức mạnh của văn hóa nước ta. Đặc biệt, phải có cách thu hút sự quan tâm của người dân và doanh nghiệp trong việc khôi phục nhiều làng nghề thủ công truyền thống đang dần mai một và có nguy cơ biến mất; hồi sinh những bản làng đặc sắc về văn hóa, kiến trúc và sinh thái, những lễ hội và ẩm thực dân gian, trò chơi dân gian, các giá trị văn hóa nghệ thuật cổ xưa,…

- Rà soát các khung pháp lý, nghiên cứu xây dựng cơ chế liên quan để xây dựng một ngành công nghiệp văn hóa có bản sắc, có tính cạnh tranh cao, có khả năng thúc đẩy các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc ta. 

9. Nói theo ngôn ngữ của thời đại số ngày nay, văn hóa dân gian là mã định danh để mỗi dân tộc hội nhập với thế giới mà vẫn định dạng được mình. Nói dân dã, dễ hiểu hơn thì đó là phong tục, tập quán, tri thức dân gian, là bản sắc và hồn cốt của dân tộc. Yêu cầu làm giàu kho tàng văn hóa dân gian không chỉ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa mà rất cần những nhà nghiên cứu, những cá nhân tâm huyết như nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Liên chung tay đóng góp, Thủ tướng ủng hộ, khuyến khích và rất vui mừng nếu ngày càng có thêm nhiều người tâm huyết, cống hiến thầm lặng trong việc giữ gìn, tôn vinh, phát huy các giá trị văn hóa dân gian phong phú, lâu đời, làm giàu kho tàng văn hóa dân gian, văn hóa dân tộc Việt Nam.

10. Cuối cùng, như Bác Hồ từng dạy, phương châm phát triển văn hóa là: 

“Văn hóa phải thiết thực phục vụ nhân dân, góp phần vào việc nâng cao đời sống vui tươi, lành mạnh của quần chúng”, “Văn hóa phải gắn liền với lao động sản xuất”, “Văn hóa phải phục vụ sản xuất tiết kiệm, phục vụ nhân dân, phục vụ đoàn kết, phục vụ Tổ quốc" và lớn hơn nữa “văn hóa soi đường quốc dân đi”.

11. Tôi xin chúc đồng chí Nguyễn Hải Liên sức khỏe, trường thọ và tiếp tục là nguồn động viên, truyền cảm hứng, tấm gương thổi lên ngọn lửa đam mê với nghiên cứu văn hóa dân gian, với công cuộc tìm tòi, sáng tạo, làm phong phú hơn nữa cho kho tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam./.

 

ẤN PHẨM

Giới thiệu ấn phẩm sách và tạp chí hàng năm

Thông tin website

TRANG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
+ Cơ quan chủ quản: Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam.
+ Giấy phép số 348/GPSĐBS-TTĐT do Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 09/07/2015
+ Người chịu trách nhiệm chính: PGS.TS. Bùi Hoài Sơn.

Địa chỉ: 32 phố Hào Nam - quận Đống Đa - Hà Nội.
Điện thoại: (84-24) 38569162 - (84-24) 35111095.     Fax: (84-24) 35116415.
Email: info@vicas.org.vn
Website: http://vicas.org.vn

Ghi rõ nguồn "VICAS" khi phát hành lại thông tin từ website này.