Đề tài, dự án

Tác động của các loại hình giải trí thông qua các phương tiện truyền thông mới đến lối sống của con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Cập nhật ngày: 04 Tháng Chín 2015
Cấp đề tài: Đề tài cấp Bộ
Cấp quản lý: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Chủ nhiệm đề tài: PGS.TS. Từ Thị Loan
Cơ quan chủ trì đề tài: Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam
Thời gian thực hiện: 2012-2013

I. Mục tiêu

- Làm rõ cơ sở lý luận về các loại hình giải trí thông qua các PTTT mới và sự tác động của chúng đến lối sống con người Việt Nam.

- Khảo sát thực trạng người dân Việt Nam sử dụng các loại hình giải trí thông qua các PTTT mới hiện nay.

- Nghiên cứu, đánh giá tác động của các loại hình giải trí thông qua các PTTT mới đến lối sống người dân Việt Nam.

- Trên cơ sở đó, đề xuất hệ thống giải pháp nhằm quản lý, điều tiết tác động của các loại hình giải trí thông qua các PTTT đến lối sống con người Việt Nam thời kỳ CNH, HĐH và HNQT

II. Kết cấu Đề tài

Gồm 4 chương với các nội dung chính như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận chung

Chương 2: Thực trạng sử dụng các loại hình giải trí qua các phương tiện truyền thông mới của người dân Việt Nam hiện nay.

Chương 3: Tác động của các loại hình giải trí qua các phương tiện truyền thông mới đến lối sống người dân Việt Nam.

Chương 4: Giải pháp nhằm gia tăng tác động tích cực, hạn chế tác động tiêu cực của các loại hình giải trí qua các phương tiện truyền thông mới đến lối sống con người Việt Nam thời kỳ CNH, HĐH và HNQT.

III. Kết quả nghiên cứu

1. Đề tài đã hệ thống hóa các tác giả và công trình nghiên cứu đi trước theo hai hướng nghiên cứu: nhóm các công trình nghiên cứu về lý luận và thực tiễn liên quan đến phương diện lối sống và tác động đến lối sống con người và nhóm các công trình nghiên cứu về truyền thông nói chung, truyền thông mới nói riêng và các loại hình giải trí trên các PTTT mới.

Làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản có quan hệ quan thiết đến việc triển khai các nội dung nghiên cứu của đề tài.

Giới thiệu những nét cơ bản về quá trình hình thành và phát triển của các PTTT mới ở Việt Nam, giới thiệu về các loại hình giải trí thông qua chúng và tiến hành phân loại các loại hình giải trí thông qua các PTTT mới ở Việt Nam hiện nay.

2. Qua nghiên cứu ba địa bàn đại diện cho ba môi trường sống khác nhau ở ba khu vực đô thị, nông thôn và miền núi, đề tài đưa ra một kết quả về thực trạng sử dụng các loại hình giải trí của người dân Việt Nam hiện nay qua các chỉ số về tỷ lệ sử dụng, mức độ sử dụng, tần suất sử dụng; mức chi phí, thời gian trung bình sử dụng, mục đích sử dụng và nguyên nhân sử dụng các loại hình giải trí thông qua các PTTT mới của họ.

3. Tiến hành phân tích, nhận xét, đánh giá các tác động cả tích cực lẫn tiêu cực của chúng đối với lối sống người sử dụng.

+ Nâng cao mức sống con người, giúp cải thiện đáng kể nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân, hình thành những cách thức giải trí mới, những sở thích mới cho người sử dụng; da dạng hóa, đa kênh hóa phương thức sử dụng thời gian rỗi của người dân, giúp giải tỏa áp lực trong cuộc sống, có tác động tốt đến cung cách tổ chức đời sống cá nhân và gia đình. Bên cạnh đó, các loại hình giải trí này cũng góp phần nâng cao chất lượng sống của con người, giúp nâng cao thị hiếu, bồi bổ năng lực thẩm mỹ, giúp con người phát triển toàn diện; thúc đẩy quá trình cá nhân hóa và trình dân chủ hóa xã hội, thỏa mãn tối đa các quyền tự do, dân chủ của con người, phát huy năng lực sáng tạo của cá nhân.

+ Làm thay đổi thói quen đọc, thói quen nghe nhìn, tìm kiếm thông tin, hình thành những hành vi, cách ứng xử mới; gia tăng cơ hội giao tiếp giữa người với người, giúp khắc phục một số nhược điểm trong tâm lý, tính cách cá nhân; tạo nên những thay đổi tích cực về phong tục, tập quán, dễ dung hòa với những khác biệt văn hóa bên ngoài.

+ Củng cố lẽ sống tốt đẹp, mục đích sống tích cực cho con người, khiến cho người sử dụng được bổ sung những định hướng giá trị mới, quan niệm mới về đạo đức, có những thay đổi tích cực về lẽ sống, lý tưởng sống.

- Các tác động tiêu cực:

+ Tư tưởng đề cao các giá trị vật chất, coi trọng hình thức bề ngoài; làm xuất hiện những quan niệm sai trái về giá trị bản thân, về cái tôi cá nhân; biến con người trở thành thụ động, hình thành thế giới ảo, mất khả năng giao tiếp ngoài đời thực; tác động xấu tới chất lượng sống của con người về sức khỏe, tâm lý, kinh tế; hình thành những hành vi xấu, những ứng xử lệch chuẩn; kích thích những hành vi bạo lực, các biểu hiện bản năng, lối sống phóng túng, sa đọa; những biểu hiện bệnh hoạn trong tiêu khiển và giải trí.

+ Ảnh hưởng tiêu cực đến gu thẩm mỹ của người sử dụng, làm méo mó thị hiếu, năng lực mỹ cảm, ảnh hưởng đến lời ăn, tiếng nói, ngôn ngữ dân tộc. Hình thành những cách ứng xử vô văn hóa, phản nhân văn; hình thành lối sống thực dụng, sòng phẳng, đề cao vật chất, vị kỷ, đề cao cá nhân; lối sống ngoại lai, đánh mất bản sắc dân tộc; hoặc lối sống bàng quan, vô cảm, thiếu trách nhiệm, thiếu lý tưởng, thiếu hoài bão hoặc quan điểm sống hư vô chủ nghĩa, mất định hướng…

4. Đề tài đã đề xuất một hệ thống các giải pháp nhằm điều tiết các tác động của các loại hình giải trí trên các PTTT mới đến lối sống người dân Việt Nam trong thời kỳ CNH, HĐH và HNQT, gồm sáu nhóm lớn là: Nhóm giải pháp về xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách; Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý trong thực tiễn; Nhóm giải pháp nâng cao nhận thức của người sử dụng và toàn xã hội; Nhóm giải pháp tăng cường khả năng tự vệ trong môi trường mạng của người dân; Nhóm giải pháp tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội  Nhóm giải pháp xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh.

IV. Đánh giá

Đề tài đã đánh giá được thực trạng tác động không chỉ tiêu cực mà còn nhiều tích cực, mặt tốt của các phương tiện truyền thông mới trong bối cảnh về mặt lối sống của người Việt Nam thông qua giải trí; Chỉ ra được bản chất, đặc trưng của các phương tiện truyền thông mới theo đó là các dịch vụ mà con người được sử dụng, thừa hưởng, sáng tạo các giá trị, làm phong phú hơn đời sống tinh thần và vật chất của con người Việt Nam trong điều kiện mới, Đồng thời cũng gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về thách thức và khó khăn cần phải ứng phó trong lĩnh vực này. Đề tài đã đề xuất được hệ thống giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện cơ chế chính sách đến nâng cao hiệu quả quản lý, nâng cao nhận thức và các giải pháp khác ở nhà trường, gia đình và xã hội.

Đây là một đề tài có giá trị khoa học và khả năng ứng dụng trong công tác chỉ đạo, quản lý các phương tiện truyền thông mới phục vụ giải trí hiện nay.

Tài liệu đề tài: Báo cáo khoa học

Nơi lưu giữ: Thư viện Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam


Đề tài cấp Bộ

Tác động của thực hành tín ngưỡng và hoạt động lễ hội đến lối sống của con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

+ Cấp quản lý:Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
+ Chủ nhiệm đề tài:PGS.TS. Nguyễn Thị Hiền
+ Cơ quan chủ trì:Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam
+ Thời gian thực hiện:2012 - 2013
Xem
Đề tài cấp Bộ

Xây dựng cơ chế chính sách và giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam là di sản thế giới

+ Cấp quản lý:Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
+ Chủ nhiệm đề tài:PGS.TS. Trương Quốc Bình
+ Cơ quan chủ trì:Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam
+ Thời gian thực hiện:2013 - 2014
Xem
Đề tài cấp Bộ

Tác động của hoạt động du lịch đến lối sống của con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

+ Cấp quản lý:Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
+ Chủ nhiệm đề tài:PGS.TS. Bùi Quang Thắng
+ Cơ quan chủ trì:Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam
+ Thời gian thực hiện:2012 - 2013
Xem
Đề tài cấp Bộ

Tác động của một số hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch đối với lối sống con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

+ Cấp quản lý:Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
+ Chủ nhiệm đề tài:GS.TS. Nguyễn Chí Bền
+ Cơ quan chủ trì:Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam
+ Thời gian thực hiện:2012-2013
Xem

ẤN PHẨM

Giới thiệu ấn phẩm sách và tạp chí hàng năm

Thông tin website

TRANG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
+ Cơ quan chủ quản: Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam.
+ Giấy phép số 91/GP-TTĐT do Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 09/07/2015
+ Người chịu trách nhiệm chính: PGS.TS. Từ Thị Loan.

Địa chỉ: 32 phố Hào Nam - quận Đống Đa - Hà Nội.
Điện thoại: (84-4) 38569162 - (84-4) 35111095.     Fax: (84-4) 35116415.
Email: info@vicas.org.vn
Website: http://vicas.org.vn

Ghi rõ nguồn "VICAS" khi phát hành lại thông tin từ website này.